MAZHABDOSHLAR (Birlashgan Blog)  ( 44069 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B


registan  16 Aprel 2010, 15:48:36

Шайх А амазон ал-Бутий ва бемазҳаблар сртасидаги баҳс 


Бу ерда бошқа ҳеч бир ақл-идрокли одамда учрамайдиган мутаассиблик (фанатизм) аломатларини учратасиз! Улар (бемазҳаблар) бизни мутаассибликда гумон қиладилар, чунки биз минг бир далилга асосланган ҳақиқатдан четлашишга рози бслмаймиз. Бироқ улар мисли ксрилмаган мутаассиблик қафасига қамалиб олганлар. Бу кетишда ақлдан озиш ва жунун давосини излаб қолишлари мумкин!

Бу бобда мен ҳеч кимга туҳмат ҳам, бсҳтон ҳам уйдирмайман, бир оғиз ҳам ёлғон тсқимайман: агар бизни бу нарсалардан тақво қайтармаганида ҳам, ушбу ҳодисани ксрган ва сшитган камида снта одамнинг гувоҳлиги бунга йсл қсймаган бслар сди. Мен билан баҳслашаётган, баланд овозда менга сзининг ажойиб, ғалати ссзларини тскиб солаётган биродаримга, агар у сжарлик қилаверса, айтган гапларини ҳаммага етказишимни айтдим. Мен ушбу огоҳлантиришни уни фикрлашга, хотиржам ссзлашга ундаш учунгина айтганимни Аллоҳ таоло ксриб турибди! Лекин бу одам «Ҳоҳлаганингизни етказинг, қсрқадиган жойим йсқ», деди.
Бу одамнинг кимлигини ҳам, унинг исмини ҳам айтмайман. Унинг бемазҳабликни срганувчи смас, сргатувчи сканлигини билсангиз кифос. У ҳақиқатни сзлари қаердан тусмол қилган бслса, сша ердан излашга ксниккан бир неча хушсурат йигитлар билан келди. У билан суҳбатни бошларканман, шундай дедим:

- Сиз Аллоҳнинг ҳукмларини англашда қандай услубни қсллайсиз? Уларни Қуръон ва Суннатдан оласизми ёки мужтаҳид имомларданми?
- Мен имомларнинг фикрларини ва уларнинг ҳужжатларини ксриб чиқаман-да, сснг Қуръон ва Суннатга снг сқин бслган фикрга суснаман.

- Сизда 5000 Сурис лираси бор. Уларни 6 ой сақладингиз, сснг у пулга мол сотиб олиб, савдо қила бошладингиз. Молнинг закотини қачон берасиз — қолган олти ойдан кейинми ёки тслиқ бир йилдан кейинми?
У бироз сйланиб, сснг деди:
- Саволингизга қараганда, сизнингча, савдо молидан закот бериш керакми?

- Мен фақат ссраспман. Ўзига хос услубингиз бсйича жавоб беришингизни ҳоҳласпман. Мана, қаршингизда кутубхона. Унда тафсирга, суннатга оид китоблар, мужтаҳид имомларнинг китоблари бор...
У бироз сйланиб, кейин деди:
- А­-с биродар, ахир бу дин, схшилаб сйламасдан жавоб бериладиган оддий савол смас. Бунинг учун таҳлил қилиш, такрорлаш, срганиш керак, буларнинг ҳаммаси учун сса вақт керак. Биз бу ерга бутунлай бошқа мавзуни муҳокама қилиш учун келганмиз.

Мен бу саволга нуқта қсйдим ва дедим:
- Жуда схши"¦ Айтинг-чи, ҳар бир мусулмон имомларнинг ҳужжатларини ксриб чиқиб, сснг улардан Қуръон ва Суннатга кспроқ мос келадиганига сргашиши шартми?
- Ҳа.

- Бундан чиқди, ҳамма одамлар ҳам худди мазҳаб имомлари каби ижтиҳод даражасига сга скан-да. Бунинг устига, уларнинг салоҳисти сна ҳам юқорироқ, сна ҳам етук скан. Ахир буюк-буюк имомларнинг фикрларини баҳолайдиган ёки ушбу фикрлар ҳақида Қуръон ва Суннат мезони асосида ҳукм чиқара оладиган одам имомлардан ҳам илмлироқ бслади-да!
- Аслида одамлар уч тоифа бслади: муқаллид, муттабиъ ва мужтаҳид.
Бир мазҳабни бошқаси билан солиштириб, Қуръонга сқинроғини ола биладиган одам — муттабиъдир. Бу тақлид билан ижтиҳод орасидаги срта даража.

- Муқаллиднинг вазифаси нима?
- Ўзига маъқул бслган мужтаҳидга сргашиш.

- Уларнинг фақат биттасигагина оғишмай сргашиб, бошқасига сргашмасликда гуноҳ борми?
- Ҳа, бу унинг учун ман стилган (ҳаром).

- Бунга ҳужжати борми?
- Ҳужжат шуки, у Аллоҳ таоло унга вожиб (фарз) қилмаган нарсани сзи учун вожиб (фарз) қилиб олган.

- Сиз Қуръонни етти қироатнинг қайсинисида қироат қиласиз?
- «Ҳафс» қироати билан.

- Ҳар доим шу қироат билан сқийсизми ёки ҳар куни ҳар хил қироат биланми?
- Йсқ, мен ҳар доим фақат «Ҳафс» кироати билан сқийман.

- Хсш, нима учун сиз буни сзингиз учун вожиб (фарз) қилиб олдингиз? Ахир Аллоҳ таоло сизга Қуръонни фақат Лайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривост қилингандек сқишни буюрган-ку?
- Чунки мен бошқа қироатларни сргана олмаганман. Менга фақат шу қироатда сқиш осон.

- Фиқҳни Шофеъий мазҳаби бсйича срганган бир киши сиз бошқа қироатларни сргана олмаганингизга схшаб, бошқа мазҳабларни сргана олмаган. Унга дин аҳкомларини фақат шу имомдан срганиш осон бслган. Агар сиз у барча имомларнинг ижтиҳодини срганиб, ҳукмларни уларнинг ҳаммасидан олиши шарт десангиз, у ҳолда сзингиз ҳам барча қироатларни срганишингиз лозим бслади-ку! Агар сзингизни қобилистим йсқ деб оқлайдиган бслсангиз, унда сша муқаллидни ҳам оқлашингиз керак бслади. Аима бслганда ҳам, биз шундай деймиз: Муқаллид бир мазҳабдан бошқасига стишни сзи учун вожиб қилиб олиши шарт, деган гапни сиз қаердан олдингиз? Ахир Аллоҳ таоло унга бир мазҳабдан иккинчисига стишни ҳам, ҳар доим фақат битта мазҳабга сргашишни ҳам буюрмаган-ку!
- Унга фақат, буни Аллоҳ буюрган, деб сътиқод қилишгина тақиқланган.

- Бу умуман бошқа масала. Бу ҳеч қандай шубҳа ва ихтилофсиз ҳақиқат. Аммо бу Аллоҳнинг буйруғи, деган сътиқодда бслмаса ҳам, ҳар доим фақат битта имомга сргашган муқаллид гуноҳкор бсладими?
- Йсқ, гуноҳкор бслмайди.

- Аммо сиз сқитаётган китобча ссзларингизнинг аксини айтспти. Унда бу нарса тақиқланган дейилган. Ҳатто баъзи жойларда фақат битта имомга сргашган одамни кофир дейишгача борилган.
- Бу қаерда айтилибди?
У китобчасини очиб, ундаги матн ва жумлаларни сқир скан, муаллифнинг: «Барча масалаларда фақат бир имомга оғишмай сргашувчи киши — адашган мутаассибдир ва у динни бслиб, фирқаларга айланганлардандир» деган ссзлари ҳақида фикрлай бошлади. Сснг деди:
- Бу ерда у, шариат буюрган, деган сътиқод билан мунтазам сргашишни назарда тутган. Бу унчалик тслиқ фикр смас.

- Унинг айнан шуни назарда тутганлигига ҳужжат борми? Аима учун сиз, муаллиф адашган, демаспсиз?
У сна бу фикрнинг тсғрилиги, шунчаки сширин маънога сга сканлиги ва муаллиф бу ерда ҳеч қандай хатога йсл қсймаганлигини таъкидлашда давом стди!
Мен шундай дедим:

- Бироқ, бундай маънодаги гап— баҳслашадиган мавзу смас. Унинг фойдаси ҳам йсқ. Тсртта имомдан биттасига сргашишнинг шариат буйруғи смаслигини билмайдиган мусулмон йсқ. Маълум бир мазҳабга оғишмай сргашувчи ҳар бир мусулмон буни сз ҳоҳишига қараб танлайди.
- Қанақасига? Мен кспчиликдан, баъзи олимлардан сшитганман, Шариатда маълум мазҳабга оғишмай сргашиш кераклигини буюрилган, демак бошқа мазҳабга стиш мумкин смас!..

- Шу гапни айтган бирорта одамнинг исмини айтинг-чи. Майли, ҳоҳ оддий одам бслсин, ҳоҳ олим.
Орага жимлик чскди. У менинг ссзларим тсғри бслиши мумкинлигидан ссанкираб қолди ва биргина нарсани — кспчилик бир мазҳабдан бошқасига стишни тақиқлашини билишини такрорлай бошлади.
Мен унга шундай дедим:
- Ҳозир ҳеч ким бу ёлғон хомхаёлга амал қилмайди. Ҳа, Усмонийлар даврининг охирги авлодлари ханафийларнинг бошқа мазҳабга стишини мисли ксрилмаган ҳодиса деб ҳисоблаганликлари ҳақида ривостлар бор. Улар айтаётган фикрлар (агар тарихий манбалар воқеликни тсғри етказаётган бслса) аҳмоқликнинг ва кср-ксрона мутаассибликнинг (фанатизмнинг) чсққиси сканлигига ҳеч қандай шубҳа йсқ.
Сснг савол бердим:
- Сиз муқаллид билан муттабиъ орасидаги фарқни қаердан олдингиз? Бу фарқ маънодами ёки номлашдами?
- Уларнинг маъносида фарқ бор.

Шунда мен унга бу икки ссзнинг маъноларидаги фарқни ксрсатиб бериши учун лексик луғатларни олиб келдим. У ҳеч нарса топа олмади.
Мен шундай дедим:
- Албатта, Абу Бакр Сиддиқ розисллоҳу анҳу, мусулмонлар у зотга тайинлаган маошга қарши чиққан арабга: «Агар муҳожирлар рози бслсалар, сиз уларга сргашинг», деганлар. У киши «сргашинг» деган ссзни ҳеч қандай бошқа фикрга срин қолдирмайдиган розилик маъносида қсллаганлар.
- Майли, атамалардаги фарқ бсла қолсин"¦ Лекин сз атамаларидан фойдаланиш мумкин смасми?

- Албатта мумкин. Лекин сизнинг бу атамаларингиз нарсаларнинг моҳистини мутлақо сзгартира олмайди. Сиз муттабиъ деб атаётган одам, агар ҳужжатлар ва улардан ҳукм чиқариш услубидан хабардор бслса, мужтаҳид бслади. Агар ҳужжатлар ҳақида бехабар бслса ёки улардан ҳукм чиқара олмаса, муқаллид бслади. Агар у баъзи масалаларда хабардор, бошқаларида бехабар бслса, демак у баъзи масалаларда муқаллид, баъзиларида мужтаҳид бслади. Ҳар қандай ҳолатда ҳам бундай ажратиш иккинчи даражалидир ва уларнинг ҳар бирига тегишли бслган қоида аниқ ва равшандир.
- Муттабиъ — бу фикрлар ва уларнинг ҳужжатлари орасидан тсғриларини ажрата олиш ва улардан бирини бошқаларидан афзал ксра олувчи одамдир. Бу соф тақлид даражасидан фарқли даражадир.

- Агар сиз фикрларни ҳужжатнинг кучли ёки заифлигига қараб саралашни назарда тутаётган бслсангиз, унда бу ижтиҳоднинг олий даражасидир. Шахсан сизнинг қслингиздан шу нарса келадими?
- Мен кучим етганича шундай қиламан.

- Шахсан мен сизнинг бир жойда ва бир вақтда берилган уч талоқ бир талоқ ҳисобланади, деган фатвони берганингизни биламан. Мана шу фатвони беришдан аввал сиз имомларнинг фикрлари ва ҳужжатларига мурожаат қилиб, сснг уларни таққослаб ксриб, сснг шулар асосида фатво чиқардингизми?.. Уваймир ал-Ажлоний «лиъон» қилганидан сснг А осулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мажлисларида сз хотинига уч марта талоқ берди. У: «А Аллоҳнинг А осули, мен у ҳақда ёлғон айтган сдим. А­нди уни қандай қилиб қолдираман, ахир у уч марта ажрашган (талоқ бслган)», деди. Сиз ушбу ҳадис ҳақида, унинг бу масалага нисбатан тутган срни ҳақида ва бу ҳадис кспчилик мазҳаблар ёки ибн Таймийс мазҳабига ксра қай даражада ҳужжат бслиб ҳисобланиши ҳақида нима биласиз?
- Мен бу ҳадисни билмайман.

- Қандай қилиб сиз бу масалада тсрт мазҳаб иттифоқ қилган фикрга қарши чиқиб, уларнинг ҳужжатларини ва уларнинг саҳиҳ ёки заифлик даражасини срганмай туриб фатво чиқардингиз?.. Мана, сзингиз даъво қилаётган ва бизга ҳам уқтиришга уринаётган услубингиз - сзингиз иттибоъ деб номлаб олган услубингиздан четлашибсиз.
- У пайтда менда ҳамма мазҳабларни ва уларнинг ҳужжатларини срганиш учун етарли китоблар йсқ сди.

- Аксарист мусулмонларнинг ҳужжатларидан ҳеч нарса срганмай туриб, уларнинг фикрига тескари бслган фатвони шошилиб чиқаришга сизни нима мажбур қилди?
- Ахир мендан ссрашган бслса, менда сса китоблар кам бслган бслса, нима қилишим керак сди?!

- Сиз барча буюк олимлар ва имомлар қиладиган нарсани қилишингиз керак сди. «Мен билмайман», десангиз бслар сди. Аки савол берган одамга тсрт мазҳаб имомларининг фикрини ва уларга қарши бслган фикрни келтиришингиз, лекин битта фикр асосида фатво чиқармаслигингиз мумкин сди. Бу сизнинг бурчингиз сди. Қолаверса, бу сизни қандайдир хулосага келишга мажбур қиладиган даражадаги муаммо смас сди!.. Сиз бслса тсрт имом иттифоқ қилган ҳукмга тескари бслган фикр асосида, тан олганингиздек, уларнинг ҳужжатларини срганмай туриб, тсрттала мазҳабга зид бслган фикр сизнинг кснглингизга сқинроқлигидан кифосланиб фатво чиқарибсиз. Бу — сиз биз ҳақимизда гумон қилаётган мутаассибликнинг охирги нуқтасидир.
- Мен тсрт имомнинг фикрларини аш-Шавқонийнинг китобидан ва Сайд Собиқнинг «Субул ас-салом» ва «Фиқҳус-сунна»ларидан срганганман.

- Булар ушбу масала бсйича тсрт имомнинг мухолифларининг китоблари. Уларнинг барчаси бирёқлама фикр билдириб, сзларининг фикрини тасдиқловчи ҳужжатларнигина келтиришган. Сиз икки мухолиф ҳақида ҳукм чиқарсангиз, улардан фақат биттасини, унинг гувоҳлари ва сқинларинигина сшитиб ксриб, ҳукм чиқараверасизми?
- Мен сз ҳаракатларимда ҳеч бир ёмон нарса ксраётганим йсқ. Мен ссровчига фатво беришим шарт сди ва мен буни сз тушунчам даражасида бажардим.

- Мен муттабиъман деспсиз. Сизнингча, биз ҳам шундай бслишимиз керак скан. Сиз иттибоъни «барча мазҳабларнинг ҳукмларини ксриб чиқиб, уларнинг ҳужжатларини срганиб, саҳиҳ далилга сқинроқларига сргашиш», деб таърифладингиз. Ўзингиз сса бу ишингиз билан сз услубингизни йсққа чиқарспсиз! Бир вақтда ва бир жойда берилган уч талоқ учта талоқ бслишига тсрт мазҳаб имомлари иттифоқ қилишган. Буни биласиз. Бунга уларнинг далиллари бор. Сиз сса уларни срганмагансиз. Лекин сиз улар иттифоқ қилган фикрдан воз кечиб, сзингизга кспроқ ёқадиган фикрни олгансиз. Сиз аввал тсрт имомнинг ҳужжатлари ботил сканлигига амин бслдингизми?
- Йсқ, мен уларни срганмадим. Чунки менда тегишли манбалар йсқ сди.

- Унда нима учун кутиб турмадингиз? Аега шошилдингиз? Ахир Аллоҳ таоло сизга буни буюрмаган сди-ку!? Кспчилик олимларнинг далилларини срганмаганингиз ибн Таймийснинг гапига тсғри келадими? Сизлар бизни ноҳақ айблаётган мутаассиблик (фанатизм) аслида мана шу смасми?
- Мен сзимда мавжуд бслган китоблардан етарли ҳужжатларни топдим ва Аллоҳ таоло менга бундан ортиғини буюрмаган.

- Агар мусулмон одам сзида бор китобларда бирор нарсанинг ҳужжатини ксрса, бу нарса бунга зид фикрдаги мазҳабларни (уларни срганмаган бслса ҳам) тарк стиши учун етарли бсладими?
- Унга шунинг сзи кифос қилади!..

- Айтайлик, диний аҳкомларни бажаришни снди бошлаган, ҳали Ислом маданистидан ҳеч нарса олиб улгурмаган сспирин бола Ларвардигорнинг «Машриқу мағриб Аллоҳникидир, қаёққа қарасангиз Аллоҳнинг юзи бор. Албатта, Аллоҳ кенг қамровли, билувчи зотдир» («Бақара» сурасининг 115-ости) остини сқиди. У бу остни «Мусулмон одам намозида юзини ҳоҳлаган томонга буриши мумкин скан, остнинг маъноси буни аниқ ксрсатиб турибди» деб тушунди. Бола тсрт буюк имомлар намозда юзни фақат Каъба томонга буриш керак деб иттифоқ қилишганини, уларда бу ҳақда далиллар борлигини сшитган скан, лекин сша ҳужжатларни срганмаган. Хсш, у намозга турганида нима қилади? Ўзида бор ҳужжатга сргашадими ёки иттифоқ бслиб, бунга тескари ҳукм чиқарган имомларгами?
- У сз сътиқодига сргашиши лозим!!!

- У масалан, машриққа қараб намоз сқиса, намози дуруст бсладими?
- Ҳа. Чунки у сз шахсий сътиқодига сргашиши лозим!

- Агар шахсий сътиқоди унга қсшнининг аёли билан зино қилиш, хамр ичиш, қсшнисининг молини ноҳақ тортиб олишда ҳеч қандай гуноҳ йсқ, деб ишонтирадиган бслса-чи? Унинг «шахсий сътиқоди» бслганлиги учун Аллоҳ таоло унга бу нарсаларни ҳалол қиладими?
У бироз сукут қилиб, сснг деди:
- Аима бслганда ҳам, сиз мендан ссраган ушбу ҳолат воқеликдан узоқ ва ҳаётда юз бериши мумкин смас.

- Бу рсё смас, аксинча, бундай нарсалар ва бундан ҳам ажабланарли ҳодисалар ҳаётда тез-тез учраб турибди! Ислом, Қуръон ва Суннат ҳақида илмга сга бслмаган сспирин тасодифан ушбу остни сшитиб ёки сқиб қолиб, ундаги зоҳирий маънога қараса, ҳар қандай араб тушунадиган нарсани тушунади: намозхон юзини истаган тарафга бурса ҳам «гуноҳ йсқ» скан! Ваҳоланки, у ҳамманинг бошқа томонга смас, айнан Каъбага қараб намоз сқишини ксриб турибди. съни, Мусулмонлар орасида Исломдан ҳеч нарса билмайдиган одамлар бор скан, бундай бслиши табиий ва ҳар қачон юз бериши мумкин. Қисқаси, бу ҳолат ҳоҳ воқелик бслсин, ҳоҳ хаёлий, сиз бу ҳақда чиқарган ҳукм хаёлий смас сди. Сиз шахсий фикрни ҳар қандай ҳолатда ҳам ҳукм чиқариш учун асос бслади, деб ҳисобладингиз. Бу сса сизнинг одамларни уч тоифага - муқаллид, муттабиъ ва мужтаҳидга ажратишингизга зид келади.
- У текшириб ксриши керак"¦ Ахир у бирорта ҳадис ёки бошқа остни сқимаганми?

- Худди талоқ ҳақида ҳукм чиқараётганингизда сизда йсқ бслганга схшаб, унда ҳам текшириш учун зарур манбалар йсқ сди. Унда намозда қайси томонга юзланиш кераклиги ҳақидаги бошқа остларни сқишга ҳам имконист йсқ сди. Хсш, шундан кейин ҳам у имомларнинг ижмоъсини рад қилиб, сзининг шахсий фикрига сргашишини таъкидлаб, сжарлик қилавериши керакми?
- Ҳа, агар у текшириб ксришга қодир бслмаса, узрли бслади. А аъйи ва фикрлаши нимага олиб келган бслса, сша нарсага тасниши унинг учун етарли.

- Айтиб қссй, сизнинг тилингиздан қанчалик ғалати ва хавфли ссзлар чиқаётганини бошқаларга айтиб бераман!
- Мен ҳақимда ҳоҳлаган нарсангизни айтаверинг, қсрқадиган жойим йсқ!

- Албатта! Аллоҳ Таолодан қсрқмаган, сзининг ссзлари билан Ларвардигорнинг «Агар билмасангиз, зикр аҳлидан ссранг» (16:43) деган остини йсққа чиқарган одам мендан қсрқармиди?!
- А­-с биродар, сша имомлар ҳам бир гуноҳкор бандалар. Мен суснаётган ост сса — Беайб Ларвардигорнинг каломи. Қандай қилиб Беайб Ларвардигорни қсйиб, адашувчи бандаларнинг стагидан тутиш мумкин?

- Воажаб"¦ Аллоҳ таолонинг «Машриқу мағриб Аллоҳникидир"¦» деган ссзларидаги асл маъно ҳақ, албатта! Бироқ Ислом маданисти, унинг аҳкомлари ва Қуръон маъноларидан мутлақ узоқ бир йигитчанинг тушунчалари ҳақ ҳисобланмайди. Яъни, мен шу сспириннинг тушунчаси билан тсрт имомнинг тушунчасини қиёсласпман. Икковисм банда, беайб смас, лекин бировининг илмсизлиги, юзакилиги, иккинчи томоннинг сса тадқиқот, илм ва таҳлилга чсмганлиги аниқ ксриниб турибди-ку!
- Албатта, Аллоҳ таоло фақат ҳаракатинг туфайли сришиладиган нарсага буюрган!

- Унда мана бу саволимга жавоб беринг. Бир кишининг фарзанди бор. Бола касал бслди, дейлик, шамоллаб қолди. Шаҳардаги ҳамма табиблар уни текшириб, унга фалон дорини бериш керак дейишди. Улар боланинг отасига унга пенияиллин уколидан сҳтиёт бслишни уқтириб, бу боланинг слимига олиб келади, деб айтишди. Бироқ боланинг отаси пенияиллин шамоллашда ёрдам беради деб тиббий журналларда сқиган сди. У бу масалада сзининг билимларига асосланиб, табибларнинг маслаҳатини рад стади, чунки уларнинг ҳужжат-далилларини билмайди. У шахсий фикрига сусниб, боласига пенияиллин укол қилдиради. Аатижада бола Аллоҳнинг ҳузурига йсл олади. Ўша отани маҳкамага тортиш керакми? Бу ерда унинг гуноҳи борми?
У бироз сйланиб турди ва жавоб берди:
- Булар бошқа-бошқа масалалар.

- Аксинча, булар айни бир хил масалалар. Худди босги сспирин олимларнинг иттифоқ қилган фикрларини сшитгани каби ота ҳам барча табибларнинг фикрларини сшитди. Лекин у фақат тиббий журналда сқиган маълумотига таснди, худди босги сспирин Аллоҳнинг Китобидан сқиган битта матнига таснгани каби. Иккаласи ҳам сз шахсий фикрини қсллади!
- Биродар, Қуръон — нурдир "¦ Бу нурни бошқа қандайдир ссзлар билан солиштириб бслармиди?

Мен «Қуръон нури уни тафаккур қилувчи ва сқувчи ҳар бир одамнинг онгида тажаллий стади: сша одам сса бу нурни Аллоҳ ирода қилганичалик тушунади. Агар билган ҳам, билмаган ҳам ушбу нурдан бирдай оладиган бслса, улар орасида қандай фарқ бслиши мумкин? Икала мисол ҳам бир хил, улар орасида фарқ йсқ. А­нди сиз менга жавоб беринг: бу мисоллардаги одамлар сзларининг шахсий фикрларига сргашадиларми ёки мутахассисларгами?
- Шахсий фикри унга асос бслади.

- У шахсий фикрини қсллади ва натижада фарзанди вафот стди. Бунинг учун у Шариат бсйича ёки бошқа қонун бсйича қандайдир жавобгарликка тортиладими?
У ҳамма сшитадиган қилиб жавоб берди:
- У ҳеч қандай жавобгарликка тортилмайди!

- Мунозарага мана шу ерда нуқта қссйлик. Сиз мана шу хулосангиз билан сртамизда сгона фикрга келиш ва бу асосда қандайдир изланиш юритиш йслини бутунлай йсқ қилдингиз! Ўзингизнинг ғалати ва ҳайратли жавобингиз билан бутун Ислом уммати иттифоқига қарши чиқаётганингизнинг сзи кифос қилади. Йсқ, Аллоҳ таолога қасамки, агар сизлар сзингиз кср-ксрона сргашмасангиз, манфур мутаассибликка (фанатизмга) ер юзида срин қолмайди!

***

Диний саводи йсқ мусулмон Қуръонни тушунишда сз «шахсий фикри»га сусниб, намозни бутун мусулмонлардан фарқли - Каъбадан бошқа тарафга қараб сқиса-ю, унинг намози дуруст ҳисобланса!.. Оддий одам сз шахсий фикрига сусниб, ҳоҳлаган одамини ҳоҳлаганча даволаса, унинг айби билан бемор вафот стса-ю, бу «табиб»га «Аллоҳ сени мағфират қилсин!» дейишдан нарига стилмаса!..
Ундай бслса, нима учун бу одамлар бизнинг «Дин аҳкомларидан ва ундаги далил-ҳужжатлардан бехабар одамлар мужтаҳид имомлардан бирининг мазҳабига сргашиши лозим, чунки у имом Аллоҳнинг Китоби ва Унинг А осули соллаллоҳу алайҳи вассаламнинг суннатини схшироқ билади», деган шахсий фикримизга суснишимизга қсйишмайди?!
Агар улар бизнинг фикрларимизни хато деб ҳисоблашса, бу ҳам уларнинг «шахсий фикр»лари сканлигини ссдан чиқаришмасин. Улар учун юқоридаги - Каъбага орқасини қилиб намоз сқувчининг намози дуруст, боланинг слимига сабаб бслиш сса ижтиҳод ва даволашдир, деб ҳисоблаётган кимса схши ибрат бслсин!..
 

http://islom.uz/content/view/1462/136/

Qayd etilgan


Chustiy  17 Aprel 2010, 18:32:47

Yuqoridagi citata bir paytlar ""œIslom tarixida uning ichidan berilgan eng kuchli zarba" nomli mavzudayam tarjima qilingandi... Juda kuchli dalillar keltirilgandi..

http://www.uzislam.com/eski-forum/index.php?topic=2087.15

Mavzuni to'liq versiyasi:
http://www.uzislam.com/eski-forum/index.php?topic=2087.15
http://www.uzislam.com/eski-forum/index.php?topic=2009.0

Agar ochilmasa: www.250.eu yoki www.hidemyass.com yoki shunga o'xshash proxy site orqali kirib linkni qo'yib ochib ko'rishila mumkin.... O'qishga arzidiga mavzu va suhbat...

Agar shundayam ocholmasela, talab va istagilaga qarab shu yerga copy qilish mumkin...

Qayd etilgan


muhibb  20 May 2010, 15:58:12

Meniyam qo'shasizlarmi bu blokka, yoki alohida blok tashkillashtirsammikin? :)

Qayd etilgan


registan  20 May 2010, 16:54:57

Meniyam qo'shasizlarmi bu blokka, yoki alohida blok tashkillashtirsammikin? :)

Meni qo'shishmagan bo'lishsada burun suqib kelaverdim, hech nima deyishmadilaru, siz ham qo'shilsangiz bo'lar. ;D

Qayd etilgan


HMF  20 May 2010, 17:41:23

Meniyam qo'shasizlarmi bu blokka, yoki alohida blok tashkillashtirsammikin? :)

Aha shunaqilin bemazhablar bu yerda bulg'ashvoripti shunday yahshi mavzuni..

Yoki u bu kimni ikoni bolsa bizga tegishli bolmagan postlardi uchirvorsin

Qayd etilgan


muhibb  21 May 2010, 14:43:30

Rahmat, rahmat.

Koalitsiyelaga qo'shganiladan xursandman :)

Qayd etilgan


Muhseena  22 May 2010, 03:08:49

Bemazhabla deb gapirvurmela iltimos...

Qayd etilgan


Chustiy  22 May 2010, 03:28:14

Shundoq takoylar qo'shilamiz deyishadiyu,biz yo'q dermidik...

Hooov Chestiy,mehmon keldi,joy sol...deyilarmidi Sinchalakda :p

Avval taom,ba'daz kalom deyishgan ekan...
Yog'liqqina sho'rvadan 1 kosadan urvolilachi avval,sekin-sekin gapdan olurasila keyin...

Qatta qoldiya,bu Chestiy...roossa qadami sekin chiqdida buni....

Бермаснинг овкати пишмас, деган маколни сшитмаганмисиз дейман а? :)
Мухибб, бемалол  тсрга қудалани олдига чиқувринг :) ;D

Qayd etilgan


HMF  22 May 2010, 04:41:25

Bemazhabla deb gapirvurmela iltimos...

nima delu unda?

Qayd etilgan


Chustiy  22 May 2010, 09:35:43

Bemazhabla deb gapirvurmela iltimos...

nima delu unda?

Qo'shni qiloqdagilar, yoki Yangi avlod deng :)

Qayd etilgan